Badania hormonalne - FSH, TSH, FT3, FT4
FSH – Inna nazwa - hormon folikulotropowy. Jest to hormon tropowy o budowie peptydowej wydzielany przez przedni płat przysadki mózgowej. Pobudza dojrzewanie pęcherzyków Graffa i produkcję estrogenów. FSH jest glikoproteiną składającą się z 207 aminokwasów, ułożonych w dwie podjednostki. Zmniejszenie stężenia FSH w surowicy krwi u kobiet może być spowodowane: wtórnym hipogonadyzmem, spowodowanym zmniejszeniem produkcji FSH przez przysadkę lub substancji produkowanych przez podwzgórze, które pobudzają przysadkę do syntezy FSH.
Zwiększenie stężenia FSH w surowicy krwi może być spowodowane:
- gruczolakiem przysadki mózgowej produkującym FSH - nowotworem pozaprzysadkowym produkującym FSH - stosowanie klomifenu lub innych leków blokujących hamujące działanie testosteronu, estradiolu lub proesteronu na przysadkę mózgową - kastracją - zespołem Turnera
- zniszczeniem jajnika przez nowotwór - menopauzą
W celach leczniczych stosuje się hormon folikulotropowy uzyskiwany z moczu kobiet będących w okresie menopauzalnym (urofolitropina), lub syntetyzowany metodami inżynierii genetycznej (folitropina rekombinowana). Podaje się go w celu pobudzenia jajeczkowania w leczeniu bezpłodności.
TSH – Inaczej hormon tyreotropowy Jest to hormon wydzielany przez przysadkę mózgową. Działa na gruczoł tarczowy (tarczycę), pobudzający go do produkcji hormonów: tyroksyny oraz trójjodotyroniny. Wartości prawidłowe TSH to: 0,3 do 3,5 mj/l. Stężenie TSH poniżej 0,1 mj/l oznacza nadczynność tarczycy. Powyżej 3,5 mj/l - niedoczynność. Diagnozę tę można potwierdzić testem TRH (tyreoliberyna). To neurohormon wytwarzany w podwzgórzu, który uwalnia TSH z przysadki mózgowej. Poprawne wartości dla T4 to: 5,0 do 12,0 µg/dl.
Ft3 i Ft4 – Obniżone stężenie TSH świadczyć może o nadczynności tarczycy, wymagane jest wówczas wykonanie pomiarów stężeń wolnych hormonów tarczycy (fT3 i fT4). Zwiększenie fT3 i fT4 (przy niskim TSH) może wskazywać na nadczynność tarczycy, a zmniejszenie (przy wysokim TSH) niedoczynność .



