Badania hormonalne - Progesteron

Progesteron – Inaczej luteina. Jest to steroidowy żeński hormon płciowy wytwarzany przez ciałko żółte i łożysko (w czasie ciąży). Najważniejszy hormon wydzielany przez gonady (jajniki i jądra).

W organizmie kobiety progesteron działa poprzez specyficzne receptory zlokalizowane m.in. w macicy, gruczołach sutkowych, OUN (ośrodkowy układ nerwowy) i przysadce mózgowej. Ludzki receptor dla progesteronu występuje jako dwie izoformy: PR-A i PR-B. PR-A może pełnić rolę zarówno inhibitora, jak i aktywatora transkrypcji, co tym samym umożliwia różne działania tkankowe.

Najważniejsze efekty oddziaływania progesteronu na narząd rodny to:

• ułatwianie owulacji, poprzez dokonywanie proteolizy ściany pęcherzyka Graafa;

• sekrecyjna przemiana endometrium, umożliwiająca implantację zapłodnionego jaja;

• hamowanie nadmiernego rozrostu endometrium pod wpływem działania estrogenów;

• cykliczne zmiany w nabłonku jajowodów, szyjki macicy i pochwy.

Progesteron działa synergistycznie z estrogenami na gruczoł sutkowy, pobudzając wzrost pęcherzyków gruczołowych i nabłonka przewodów oraz uczestnicząc w ekspresji receptorów niezbędnych do laktacji. Progesteron jest hormonem niezbędnym do utrzymania ciąży przez cały okres jej trwania:

• hamuje odpowiedź immunologiczną matki na antygeny płodu,

• jest substratem do produkcji gliko i mineralokortykoidów płodu,

• hamuje poród, znosi samoistną czynność skurczową ciężarnej macicy.

• zmniejsza kurczliwość mięśniówki macicy

• pobudza błonę śluzową jajowodów i macicy do wydzielania substancji odżywczych

• przygotowuje gruczoł sutkowy do laktacji

• zmniejsza wrażliwość macicy na oksytocynę i syntezę receptorów

• hamuje powstawanie prostaglandyn

• zatrzymuje wodę – obrzęki

• spadek poziomu progesteronu – wahania nastroju, depresja poporodowa

• rozszerza żyły – wolniejszy przepływ krwi – sprzyja powstawaniu żylaków

• przebarwienia skóry 

Inne metaboliczne efekty oddziaływania progesteronu to:

• podwyższanie temperatury ciała, stymulacja oddychania,

• obniżanie stężenia aminokwasów w surowicy,

• normalizacja poziomu glukozy w surowicy,

• działanie przeciwandrogenne, polegające na hamowaniu aktywności 5alfa reduktazy, przekształcającej testosteron w dihydrotestosteron.

Prekursorem progesteronu jest cholesterol syntetyzowany  pochodzący z lipoprotein o niskiej gęstości frakcji (LDL). W błonie wewnętrznej mitochondriów cholesterol pod wpływem LH ulega konwersji do pregnenolonu, który jest bezpośrednim prekursorem progesteronu.