Cholesterol
Cholesterol - jest tłuszczowym związkiem chemicznym, niezbędnym do życia. Bierze on udział w tworzeniu hormonów sterydowych, kwasów żółciowych i witaminy D, jest składnikiem błon komórkowych. Część cholesterolu powstaje w organizmie człowieka (endogenny) dzięki syntezie głównie w wątrobie (gdzie ulega też procesom metabolizmu), a także w jelicie cienkim i w skórze. Jest on wydalany z żółcią, po przemianie do kwasów żółciowych. Cholesterol jest dostarczany także bezpośrednio z pożywienia, nazywamy go egzogennym. Podlega on takim samym procesom metabolicznym co cholesterol endogenny.
HDL i LDL, czyli „dobry i zły cholesterol”
Wbrew potocznym opiniom nie są to właściwie rodzaje cholesterolu, lecz nośniki odpowiedzialne za jego transport w organizmie ludzkim.
-
HDL i LDL należą do lipoprotein: beta-lipoproteina - o małej gęstości to LDL, nazywana powszechnie złym
cholesterolem. Jeśli jej poziom jest zbyt wysoki, to duże ilości cholesterolu (LDL wyprowadza go z
wątroby do komórek) odkładają się w komórkach ścian tętniczych, tworząc tam złogi, zwane
blaszkami miażdżycowymi, i w rezultacie doprowadzają do zwężenia tętnic wieńcowych. Warto
dodać, że w tworzeniu się blaszek miażdżycowych bierze udział zarówno cholesterol egzogenny, jak i
endogenny. Nieodpowiednia dieta obfitująca w pożywienie z dużą ilością cholesterolu i tłuszczów
podwyższa stężenie LDL. Wszystko to powoduje rozwój miażdżycy i zwiększa ryzyko choroby
wieńcowej. Tak więc korzystny dla zdrowia jest niski poziom LDL; -
alfa-lipoproteina - o dużej gęstości to HDL, nazywana powszechnie dobrym cholesterolem.
Usuwa ona cholesterol ze ścian naczyń (przenosi nadmiar cholesterolu z komórek do wątroby),
dlatego przypisuje się jej właściwości przeciwmiażdżycowe. Za korzystny dla zdrowia uważa się
wysoki poziom HDL.
Obecnie panuje opinia, że stosunek liczbowy HDL do LDL daje lepszy obraz ryzyka wystąpienia choroby wieńcowej niż całkowity poziom cholesterolu. Nadmiar cholesterolu w organizmie człowieka bywa groźny dla zdrowia. Zaburzenia przemiany materii polegające na wzroście stężenia cholesterolu i (lub) triglicerydów to hiperlipidemia. Może ona przebiegać bezobjawowo, przynajmniej do pewnego etapu rozwoju. Opisane wcześniej zmiany miażdżycowe - odkładanie się złogów cholesterolu - doprowadzają do zwężenia tętnic wieńcowych, które nie dostarczają do serca odpowiedniej ilości krwi i tlenu. Niedobór krwi o odpowiedniej ilości tlenu wywołuje ból w klatce piersiowej. Zakrzep w tętnicy, czyli zablokowanie przepływu krwi, może w rezultacie spowodować zawał serca.
Do najważniejszych czynników ryzyka choroby wieńcowej zalicza się podwyższony poziom cholesterolu całkowitego i LDL. Dlatego należy dążyć za pomocą diety i leczenia farmakologicznego do ich obniżenia, dzięki czemu zmniejsza się ryzyko zawałów serca, udarów mózgu i zgonów wywołanych tymi chorobami.
Zbadaj poziom cholesterolu
Poziom cholesterolu można zmierzyć podczas badania biochemicznego krwi, które wykonują laboratoria. Po raz pierwszy należy to zrobić już w 20. roku życia, a potem co 3-4 lata, o ile utrzymuje się on w normie. Osobom starszym, kobietom w okresie menopauzy zaleca się wykonywanie takiego badania raz w roku.
Zapraszamy do Centrum Medycznego Puławska (CMP).