Grzybica, zwana także drożdżycą i kandydozą może spotkać każdego. Główną przyczyną choroby jest drożdżak Candida albicans, który rozwija się w układzie pokarmowym chorego, głównie w jelitach. Grzybica może dotknąć każdego: dziecko, młodzież, osobę w starszym wieku. Leczenie może być długie i wyczerpujące, dlatego warto zadbać o odpowiednią profilaktykę.

Candida albicans jest organizmem, który żywi się martwymi komórkami błon śluzowych i naskórka człowieka, ale jest także głównym czynnikiem chorobotwórczym grzybicy i drożdżycy. Od przeszło trzydziestu lat liczba zachorowań na tę chorobę stale rośnie. Co jest tego przyczyną?

Przyczyny grzybicy:

Osłabienie, przyjmowanie antybiotyków, ciągły stres, któremu towarzyszy bezsenność, zmęczenie, wyczerpanie i depresja mogą przyczyniać się do rozwoju grzybicy w organizmie. Lekarze często zauważają, że osoby cierpiące na drożdżycę nie przestrzegają prawidłowej diety: piją napoje gazowane, jedzą tłuste mięso, przyjmują mleko z zawartością hormonów sterydowych, ograniczając jednocześnie spożycie warzyw i owoców. Palenie papierosów, nadużywanie alkoholu i kawy oraz brak zachowania podstawowych zasad higieny prowadzić może do zarażenia się grzybicą. Pamiętajmy o tym, żeby mieć osobne ręczniki, mydła, artykuły higieniczne. Będąc na basenie, w saunie bądź biorąc prysznic poza miejscem zamieszkania miejmy ze sobą klapki i swój ręcznik. Pamiętajmy zawsze o myciu rąk i unikajmy korzystania z cudzych przyborów toaletowych.

Objawy grzybicy

W zależności od obszaru ciała, które zaatakuje grzybica, chory odczuwa różne objawy. W przypadku grzybicy układu pokarmowego, głównie jamy ustnej, pacjent odczuwa suchość w gardle, obecny jest biały, nieestetyczny nalot na języku, któremu towarzyszy brzydki zapach z ust. Chory miewa bolesne zaparcia, ciągłe biegunki i silne bóle brzucha. Osoby, u których podejrzewa się grzybicę narządów rodnych, odczuwają nieprzyjemny świąd i pieczenie, któremu towarzyszą zapalenie prostaty( u mężczyzn), zapalenie pęcherza i dróg moczowych. Pojawia się brak ochoty na seks i impotencja. Kobiety mogą mieć problemy z donoszeniem ciąży, pojawiają się poronienia, a nawet bezpłodność. Na zewnętrznych narządach rodnych obecny jest biały nalot. Grzybica może dotknąć także obszar skóry i naskórka. Objawia się ona wzmożoną potliwością, zimnymi rękoma i stopami oraz suchą skórą, która może się łuszczyć. Chory czuje się cały czas zmęczony, cierpi na bezsenność, miewa bóle głowy.

Grzybica stóp

Na grzybicę stóp cierpi ponad 25% Polaków. Wbrew pozorom nawet dbałość o higienę i zdrowy tryb życia, nie może nas w 100% uchronić przed tą chorobą. Grzybica rozwija się w cieple i wilgoci, dlatego najczęściej narażone są na nią właśnie nasze stopy i miejsca intymne. Najczęściej pojawia się u osób, które systematycznie chodzą na saunę i basen. Niestety grzybicą można stosunkowo łatwo się zarazić, a jej leczenie jest długie i męczące. Do pierwszych objawów grzybicy stóp zalicza się niekomfortowy świąd i pieczenie, skóra łuszczy się, jest sucha i niemiła w dotyku. Między palcami pojawiają się małe ranki, pęcherzyki i pęknięcia. Na podbiciu stopy oraz na jej bocznych częściach są obecne nieestetyczne, białe łuski. Pojawia się niekomfortowy ból, dyskomfort podczas chodzenia i poruszania się. Cierpiący na grzybicę stóp pacjent może zarazić tą chorobą także inne osoby. W jaki sposób? Łuszczący się naskórek chorego zawiera zarodniki grzybów będących przyczyną drożdżycy.  Może on zostać zostawiony niemal wszędzie: na ręczniku, na podłodze, w pościeli, w butach, a nawet na mydle czy gąbce chorego. Niezwykle istotne jest więc zadbanie o to, by każdy z członków rodziny miał własny ręcznik, gąbkę i mydło, a do prysznica zakładał zawsze gumowe klapki.

Zdaniem lekarzy, najbardziej narażone na grzybicę stóp są dzieci i ludzie starsi, zwłaszcza cierpiący na cukrzycę, zaburzenia układu krążenia oraz nadczynność tarczycy. Na baczności powinny mieć się także osoby, które niedawno przeszły terapię antybiotykową, a których układ odpornościowy jest osłabiony. Na grzybicę są znacznie bardziej narażone osoby, w których rodzinie wykryto już przypadki zachorowań na tę chorobę.

Czy można uniknąć grzybicy? Oczywiście! Najlepsza jest zawsze profilaktyka. Zamiast mydła używajmy środków o neutralnym pH dla skóry, pamiętajmy o tym, aby dokładnie wycierać stopy czystym ręcznikiem. Warto korzystać z specjalnych zasypek o działaniu przeciwgrzybicznym. Przestrzegajmy zasad higieny: zmieniajmy codziennie skarpetki i rajstopy, nośmy dobrze dopasowane obuwie( najlepiej ze skóry), pamiętajmy o peelingu ( raz na tydzień) oraz myciu stóp (dwa razy dziennie). Kiedy zauważymy niepokojące zmiany, należy niezwłocznie udać się do lekarza dermatologa.

Grzybica paznokci:

Grzybicy stóp często towarzyszy także grzybica paznokci. Główną przyczyną jej powstawania są dermatofity atakujące częściej płytkę paznokcia stopy niż rąk. Ten rodzaj grzybicy może zaatakować jeden lub kilka paznokci. Jak rozpoznać chorobę? Zaniepokoić powinny nas żółte plamki i przebarwienia na płytce paznokcia, która z biegiem czasu staje się grubsza, chropowata i ciemniejsza.       Z czasem paznokieć może się kruszyć i rozdwajać.

Profilaktyka w tym przypadku wygląda podobnie jak w grzybicy stóp. Unikajmy noszenia niewygodnego i niedopasowanego obuwia, nie pożyczajmy w żadnym wypadku butów od innych osób. Przestrzegajmy podstawowych zasad higieny i unikajmy chodzenia boso. Kiedy zaniepokoi nas wygląd naszych paznokci odwiedźmy dermatologa bądź lekarza pierwszego kontaktu.

Grzybica jamy ustnej

Okazuje się, że jama ustna może być także narażona na grzybicę. Możemy rozpoznać ją po charakterystycznych białych plamach na wewnętrznej części policzków, podniebienia i języka. Pojawiają się bolesne zajady i nadżerki, które uniemożliwiają spożywanie pokarmu i przyjmowanie płynów. Grzybica jamy ustnej występuje także u niemowląt w postaci pleśniawki ( biało- mleczny nalot), którą dziecko zaraża się od matki.
Do podwyższenia ryzyka zachorowań na grzybicę jamy ustnej przyczynia się nieprawidłowa dieta i przyjmowanie zbyt dużej ilości antybiotyków, hormonów ze sterydami oraz środków antykoncepcyjnych. Spożywanie zbyt wielu cukrów, niedobór kwasu foliowego, cukrzyca i nadużywanie alkoholu i papierosów sprawiają, że jesteśmy znacznie bardziej narażeni na grzybicę jamy ustnej niż nasi rówieśnicy wolni od nałogów i przestrzegający prawidłowej diety. Na polskim rynku dostępne są także płyny do płukania jamy ustnej, które zmniejszą ryzyko zachorowań na grzybicę.

Grzybica układu pokarmowego

Grzybica układu pokarmowego pojawia się w sytuacji, kiedy pacjent nadużywa hormonów sterydowych, przyjmuje tabletki antykoncepcyjne lub spożywa duże ilości cukrów i węglowodanów. Kiedy zaczynamy odczuwać niekomfortowy ból brzucha, problemy z  koncentracją, utrzymujące się przemęczenie, bolesne biegunki i wzdęcia, powinniśmy niezwłocznie odwiedzić lekarza specjalistę. Problemy z układem trawiennym przekładają się na naszą odporność i wpływają na system immunologiczny. Bakterie odpowiedzialne za występowanie grzybicy namnażają się w jelitach, gdzie w połączeniu z kwasem żółciowym mogą wywoływać raka okrężnicy. Ulgę powinny przynieść błonnik oraz inne suplementy diety przyjmowane pod opieką doświadczonego lekarza. Niezwykle istotne jest podjęcie stosowego leczenia oraz przejście na prawidłową dietę.

Grzybica pochwy

Coraz więcej kobiet cierpi na grzybicę pochwy, którą wywołuje drożdżak Candida albicans. Okolice intymne stanowią doskonałe miejsce dla rozwoju grzybicy, ponieważ jest tam ciepło, wilgotnie i ciemno. Drożdżaki Candida albicans rozwijają się w układzie pokarmowym każdego człowieka stanowiąc jego naturalny element flory bakteryjnej. Niestety w przypadku, kiedy osłabiona zostaje odporność drożdżaki te rozwijają się i mnożą przyczyniając się do występowania grzybicy u kobiety. Pierwszym symptomem, który powinien zaniepokoić pacjentkę jest przede wszystkim świąd i pieczenie okolic intymnych, pojawia się opuchnięcie i obrzęk warg sromowych zaś z pochwy wydziela się gęsta, biała wydzielina o przykrym zapachu. Charakterystyczny jest także ból i silne pieczenie w trakcie oddawania moczu. Wraz z upływem czasu, objawy nasilają się, uprzykrzając życie i normalne funkcjonowanie kobiety.

Niepokoi fakt, że blisko trzy czwarte kobiet przynajmniej raz w życiu zachoruje na grzybicę pochwy, która pojawi się po raz kolejny u co najmniej 40% z nich. Ryzyko zachorowań na tę chorobę wzrasta w przypadku przyjmowania antybiotyków, u kobiet w ciąży oraz u pacjentek zażywających systematycznie tabletki antykoncepcyjne i hormonalne. Długotrwały stres, zmęczenie, nieprawidłowa dieta oraz brak odpowiedniej higieny osobistej także sprzyjają powstaniu drożdżycy.

Jeżeli kobieta pomimo prawidłowej higieny i odpowiedniego trybu życia nadal miewa nawracającą grzybicę pochwy, najprawdopodobniej odpowiedzialny jest za to partner, z którym współżyje seksualnie. Lekarze jako jedną z przyczyn choroby wymieniają także noszenie za ciasnej bielizny, która została wykonana ze sztucznych włókien. Sprzyja to wytwarzaniu potu i wilgoci, co stanowi idealne miejsce rozwoju drożdżaka Candida albicans.

Grzybica a ciąża

Na grzybicę są narażone kobiety spodziewające się dziecka, u których system odpornościowy jest znacznie bardziej podatny na infekcje i choroby. Lekarze uważają, że grzybica pochwy dotyka nawet do 90% ciężarnych pacjentek. Przyczynia się do tego prawdopodobnie także zmiana ilości wydzieliny w pochwie, co stanowi idealne środowisko do rozwoju i namnażania się grzybów. Okazuje się, że nie tylko brak, ale także nadmiar higieny może przyczyniać się do pojawienia się grzybicy u przyszłej mamy. Większość środków pielęgnacyjnych i higienicznych może wpływać na zmianę pH skóry oraz mieć destrukcyjny wpływ na wrażliwą śluzówkę pochwy. Kobieta powinna udać się do lekarza w przypadku, gdy odczuwa silne pieczenie, niekomfortowe swędzenie oraz gęste, ciągnące się upławy. Nieleczona grzybica u kobiety ciężarnej może wpłynąć na rozwój i zdrowie nienarodzonego dziecka.