Jęczmień

Jęczmień tworzy się w wyniku zakażenia bakteryjnego, zwykle gronkowcem złocistym ujść maleńkich gruczołów na brzegu powieki (jest ich od 20 do30 na każdym brzegu powieki!). Stan zapalny może być wynikiem braku higieny lub towarzyszy innym chorobom, miejscowym np. zapaleniu spojówek, czy ogólnym np. cukrzycy. Jego pojawieniu się sprzyja spadek odporności, np. po przebytym przeziębieniu czy w wyniku przedłużającego się stresu. Stanom zapalnym sprzyja też zaleganie w gruczołach nadmiaru wydzieliny, występujące w nadczynności tych gruczołów.

Jęczmień częściej obserwujemy u osób o jasnej karnacji, z niewyrównaną wadą wzroku (nie noszą okularów pomimo stwierdzenia wady wzroku) oraz u ludzi starszych.

Jęczmień występuje w postaci zewnętrznej i wewnętrznej.

Jęczmień wewnętrzny objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem i dużą bolesnością tej cześci powieki, w której znajduje się zmieniony zapalnie gruczoł. Zazwyczaj zapalenie mija samoistnie po kilku dniach. Czasem treść ropna wydostaje się do worka spojówkowego kończąc proces zapalny w gruczole.

Jęczmień zewnętrzny to  ropne zapalenie gruczołów rzęskowych, a więc znajdujących się u nasady rzęs. Objawy są mniej nasilone niż objawy jęczmienia wewnętrznego, a treść ropna wydostaje się na zewnątrz wzdłuż rzęsy.

Niewskazane jest samodzielne usuwanie ropy, by nie przenieść infekcji na całą powiekę. Nie należy przekłuwać jęczmienia igłą. Najczęściej konieczne jest zastosowanie antybiotyku (krople lub maści), a więc konieczna jest wizyta u okulisty. W przypadku jęczmienia zewnętrznego lekarz czasem usuwa zmienioną zapalnie rzęsę (sterylną pęsetą), pomaga to w ewakuacji treści ropnej i gojeniu stanu zapalnego.

Wśród metod niefarmakologicznych często stosuje się ciepłe rozgrzewające okłady. Warto wiedzieć, że okłady z herbaty mogą prowadzić do maceracji skóry, poza tym temperatura takiego okładu spada bardzo szybko, zdecydowanie korzystniejsze jest zastosowanie „suchego ciepła”. Nasze babcie zalecały pocieranie jęczmienia złotą obrączką, dobrym pomysłem jest wykorzystanie ugotowanego na twardo jajka. Nieobrane ze skorupki bardzo długo utrzymuje swoją temperaturę, co więcej taki okład można ponownie podgrzać i zastosować. Trzeba przy tym uważać, żeby nie poparzyć powieki, okład taki można stosować nawet 3 x dziennie po 10-15 minut.

Gradówka

Częstą przewlekłą chorobą gruczołu tarczkowego jest gradówka. Jest to twardy guzek, z reguły niebolesny, wyczuwalny pod skórą powieki. Nie powoduje zaczerwienienia powieki ani jej obrzęku. Jeśli jest niewidoczna, nie przeszkadza, nie wymaga leczenia, większe gradówki sprawiające dyskomfort, nieestetyczne, czy wręcz uciskające gałkę oczną i w ten sposób pogarszające widzenie próbujemy zmniejszyć poprzez stosowanie ciepłych okładów i masażu, zazwyczaj jednak to nie skutkuje. Można podać miejscowo zastrzyk ze sterydem, czasem gradówkę trzeba usunąć chirurgicznie. Zabiegi takie wykonywane są ambulatoryjnie, w przychodni okulistycznej, dysponującej zapleczem chirurgicznym. Zabiegi takie wykonujemy także w naszym Centrum.

Zapraszamy do Centrum Medycznego CMP i naszych okulistów, przyjmujących od poniedziałku do soboty.

Redakcja CMP

Autor: lek.med Małgorzata Zaraś