Przed nami okres świąteczny – gorączka przygotowań, szał zakupów, a później okazja do kosztowania wielu przysmaków, wystawnych obiadów, rodzinnych śniadań przy suto zastawionym stole – słowem wielkie obżarstwo. Właśnie dlatego warto uzupełnić swoją wiedzę dotyczącą cholesterolu, który może stać się zagrożeniem dla naszego organizmu, poprzez nieodpowiednie żywienie.

Czym właściwie jest cholesterol? – to tłuszczowy związek chemiczny, który jest nam niezbędny do życia. Bierze on udział w tworzeniu hormonów sterydowych, kwasów żółciowych i witaminy D, jest składnikiem błon komórkowych. Część cholesterolu powstaje w organizmie człowieka (endogenny) dzięki syntezie głównie w wątrobie (gdzie ulega też procesom metabolizmu), a także w jelicie cienkim i w skórze. Jest on wydalany z żółcią, po przemianie do kwasów żółciowych. Cholesterol jest dostarczany także bezpośrednio z pożywienia, nazywamy go egzogennym. Podlega on takim samym procesom metabolicznym co cholesterol endogenny.

Wyróżniamy dwa rodzaje cholesterolu - HDL i LDL. Wbrew potocznym opiniom nie są to właściwie rodzaje cholesterolu, lecz nośniki odpowiedzialne za jego transport w organizmie ludzkim.

LDL nazywany jest złym cholesterolem. Jeśli jego poziom jest zbyt wysoki, to duże ilości cholesterolu odkładają się w komórkach ścian tętniczych, tworząc tam złogi, zwane blaszkami miażdżycowymi i w rezultacie doprowadzają do zwężenia tętnic wieńcowych. Warto   dodać, że w tworzeniu się blaszek miażdżycowych bierze udział zarówno cholesterol egzogenny, jak i endogenny. Nieodpowiednia dieta obfitująca w pożywienie z dużą ilością cholesterolu i tłuszczów podwyższa stężenie LDL. Wszystko to powoduje rozwój miażdżycy i zwiększa ryzyko choroby wieńcowej. Tak więc korzystny dla zdrowia jest niski poziom LDL.

Nadmiar cholesterolu w organizmie człowieka bywa groźny dla zdrowia. Zaburzenia przemiany materii polegające na wzroście stężenia cholesterolu i (lub) triglicerydów  to hiperlipidemia. Może ona przebiegać bezobjawowo, przynajmniej do pewnego etapu rozwoju. Opisane wcześniej zmiany miażdżycowe - odkładanie się złogów cholesterolu - doprowadzają do zwężenia tętnic wieńcowych, które nie dostarczają do serca odpowiedniej ilości krwi i tlenu. Niedobór krwi o odpowiedniej ilości tlenu wywołuje ból w klatce piersiowej. Zakrzep w tętnicy, czyli zablokowanie przepływu krwi, może w rezultacie spowodować zawał serca.

Do najważniejszych czynników ryzyka choroby wieńcowej zalicza się podwyższony poziom cholesterolu całkowitego i LDL. Dlatego należy dążyć za pomocą diety i leczenia farmakologicznego do ich obniżenia, dzięki czemu zmniejsza się ryzyko zawałów serca, udarów mózgu i zgonów wywołanych tymi chorobami.

Poziom cholesterolu można zmierzyć podczas badania biochemicznego krwi, które wykonują laboratoria. Po raz pierwszy należy to zrobić już w 20 roku życia, a potem co 3-4 lata, o ile utrzymuje się on w normie. Osobom starszym, kobietom w okresie menopauzy zaleca się wykonywanie takiego badania raz w roku.

Zespół redakcyjny

Twój Lekarz- poradnik medyczny online