Został odkryty w 1811 roku przez Bernarda Courtois i zaliczony do grupy niemetali. Jod – jeden z najpopularniejszych pierwiastków grupy głównej, należy do rodziny chlorowców. Jego nazwa z greckiego oznacza ioeides, czyli fioletowy. W temperaturze pokojowej występuje bowiem w postaci stałej, przybierając formę połyskliwej, niebiesko-czarnej substancji, która po podgrzaniu zamienia się w fioletowe opary o charakterystycznej drażniącej woni. W przyrodzie najwięcej jodu spotykamy w wodzie morskiej, solankach oraz przy pokładach saletry, np. w Chile.

Największe zastosowanie jod znajduje w produkcji barwników, oraz w fotografii. Dodatkowo jest bardzo przydatny w leczeniu i profilaktyce chorób tarczycy. Jego izotop promieniotwórczy – 131I ma zastosowanie w rozpoznawaniu i leczeniu chorób tarczycy. Dodatkowo w medycynie używa się go jako środek do dezynfekcji – jodynę.

Najbardziej bogate w jod są gleby i wody położone najbliżej morza, a najmniej tereny górzyste. Do naszego organizmu pierwiastek ten jest dostarczany wraz z pożywieniem oraz wodą, niestety zazwyczaj zapewnia to tylko 1/3 dobowego zapotrzebowania. Ciało zdrowego człowieka mieści bowiem około 30-50 mg jodu. Jego największe ilości gromadzą się w tarczycy, która aktywnie odkłada go w tkance tarczycowej. Niedobór jodu w pożywieniu i w wodzie po dłuższym czasie prowadzi do uformowania tzw. wola tarczycy. Najczęściej zdarza się to w okolicach górskich, gdzie sól kuchenna pozbawiona jest jodowania, a związki jodu nie dodaje się do mąki. Dobowe zapotrzebowanie na ten pierwiastek w rzeczywistości wynosi zaledwie 200 mikrogramów (200 milionowych części grama). W ciągu całego życia potrzebujemy więc zaledwie kilku gramów jodu.

Zespół redakcyjny Twój Lekarz

Codziennie najnowsze artykuły medyczne