Szczególnie zauważalny w okresie końca wakacji i nostalgicznego powrotu jesieni wrzos pospolity pokrywa nasze pola liliowym dywanem delikatnych płatków, kusi ujmującym zapachem i rozpala wyobraźnię. Wielbicielom literatury kojarzy się z wrzosowiskami z powieści Emily Bronte i namiętnym romansem bohaterów „Wichrowych Wzgórz”. W tym kontekście niewiele osób wie, że wrzos znalazł także swoje zastosowanie w medycynie. Tymczasem ziele i kwiat wrzosu znane są już w fitoterapii od XV wieku. Szczególnie chwalą go dwaj prominentni lekarze: botanik i osobisty medyk Ferdynanda II, arcyksięcia Austrii w Pradze Matthiolus oraz Hieronymus Bock szesnastowieczny niemiecki lekarz i botanik. Wrzos został jednak wprowadzony do lecznictwa przez niemieckiego lekarza Brunschwygka w XVI wieku.

Wrzos jest przede wszystkim bogaty w związki fenolowe, garbniki, związki goryczkowe i sole mineralne bogate w krzem i potas. Ponadto odnajdziemy w nim niewielkie ilości olejku eterycznego oraz kwasy organiczne – chloregenowy i ursolowy oraz żółty barwnik – erycynę. Najczęściej używa się go w leczeniu infekcji dróg moczowych. Jest to możliwe dzięki obecnym w kwiatach flawonoidach, które zwiększają dobową ilość produkowanego i wydalanego moczu. Może być też pomocniczo stosowany przy leczeniu kamicy moczowej. Przeciwbakteryjne właściwości polifenolów sprawdzają się głównie w układzie pokarmowym człowieka. Dlatego napary z wrzosu poleca się przy stanach zapalnych żołądka i jelit o podłożu bakteryjnym. Aby zwiększyć jego skuteczność łączy się go z innymi surowcami roślinnymi o działaniu synergistycznym. Wrzos zwiększa też wydzielanie soków trawiennych, przede wszystkim kwasu solnego, wzmacnia łaknienie i usprawnia procesy trawienne. Stosuje się go także przy leczeniu lekkiej biegunki.

Jego główną zaletą jest to, że nie powoduje działań niepożądanych. Ponadto z jego kwiatów produkuje się niezwykle rzadki i smaczny miód o głębokim aromacie i oryginalnym odcieniu. Wspaniale komponuje się w deserach i wpływa na podwyższenie odporności. Botanicy wymieniają również odmianę wrzosu błotnego, który charakteryzuje się ciemniejszymi, purpurowymi kwiatami.

Zespół redakcyjny

Twój Lekarz - poradnik medyczny online